Aydın’da Mevsimler Değişirken Tarımın Ritmi de Değişiyor

4

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Aydın’da eskiden hava durumu bir tahmin değil, neredeyse bir takvimdi. Çiftçi ne zaman ne yapacağını bilirdi. Buğdayın başak vereceği gün, pamuğun boy atacağı dönem, zeytinin çiçeklenme zamanı tahmin edilebilirdi.

Toprakla uğraşan insan için en büyük güven doğanın tekrar eden düzeniydi. Bugün ise o düzen eskisi gibi olamıyor. Artık çiftçi tarlasına giderken sadece gübreyi ve tohumdan ziyade, belirsizliği de yanında taşıyor. Sorun sadece yağmurun az olması değil, yağmurun ne zaman geleceğinin artık tahmin edilememesidir. Yağmur ya gecikiyor ya da hiç beklenmeyen bir anda, birkaç saat içinde aylarca düşmesi gereken suyu bırakıp felakete dönüşüyor.
İklim değişiminin etkileri her geçen yıl daha belirgin hissediliyor ve bu belirsizlik, tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor. Mevsimlerin dengesini kaybetmesi, üreticinin yıllardır edindiği tecrübeyle hareket etmesini de her geçen gün zorlaştırıyor.

2026 yılında Söke Ovası’nda yaşanan sel felaketi bunun en net örneği oldu. Türkiye’nin en verimli tarım alanlarından biri olan bu ovada su bereket getirmedi, resmen tarlaları yuttu. Birçok üretici için mesele artık verimin düşmesi değil, emeğin bir gecede kaybolma noktasına gelmesidir. Asıl dikkat çekici olan ise bunun artık bir istisna olmak yerine rutin hâline gelmiş olmasıdır.

Aydın’ın sembolü olan zeytin, incir, pamuk ve buğdayın bağlı olduğu tek gerçek, öngörülebilir iklimdir. Buğday yanlış zamanda gelen yağmurla çürür, pamuk aşırı sıcakla strese girer, zeytin ise çiçeklenme döneminde en küçük hava dengesizliğinde verimini kaybeder. Yeterli ve planlı sulamanın yapılamadığı dönemlerde ise sadece verim değil, ürünlerin kalitesi de olumsuz etkilenmektedir.

Suya erişimin zorlaştığı her sezonda üreticinin emeği kadar, sofraya ulaşan ürünün niteliği de risk altına girmektedir. Yani mesele sadece tarım değil, bir sistemin ritminin bozulmasıdır. Üreticiyle konuştuğunuzda ilk soru fiyatlar sorusu olurdu, artık ilk soru yerini “Yağmur ne zaman yağacak?”, “Bu sıcaklık devam ederse biz ne yapacağız?” sorularına bıraktı.

Bu sorunlar, tarımın yapılabilmesini artık sadece ürünü üretme işi olmaktan çıkarıp, risk yönetimini yapabilme sanatına dönüştürmüş durumda. Çünkü iklim değişikliğiyle birlikte alınacak her karar, artık üretimin geleceğini doğrudan belirlemektedir.

Aydın ilimizdeki en ağır gerçek ise bu yükün tamamen üreticinin omzunda olmasıdır. Yine de Aydın’ın toprağı insanı gibi kolay pes etmez. Çiftçimiz her yıl aynı yerden, aynı şevk, aynı azimle traktörüne biniyor ve işinin başına, ekmek kapısı olan toprağına koşarcasına sarılıyor. Belki de bu yüzden bu coğrafyada çiftçilik sadece bir meslek değil biraz inat, biraz sabır, biraz da görevdir. Ancak net olan, mevsimlerin artık eskisi gibi olmaması ve buna eski yöntemlerle cevap vermenin de imkansızlaşmasıdır.

Bugün yapılması gereken üreticiyi yalnız bırakmadan yeni iklim gerçeğine uygun tarım politikalarını güçlendirmek, su kontrolünü ve dağıtım politikasını yeniden değerlendirmek ve çiftçiyi bu belirsizliğe karşı daha dayanıklı ve planlı hâle getirecek destekleri artırmaktır. Çünkü tüm yeni oluşan doğal şartların içinde en az değişen şey toprağa rağmen ısrarla üretmeye devam eden çiftçinin emeğidir.

Aydın’ın üretme gücü varsa bunu koruyacak olan sadece Aydın’ın toprağı değil bu değişimi kabul eden, anlayan ve ona göre hareket eden bir yaklaşım olacaktır. Bugün tarımda asıl farkı yaratan ürün değil öngörüdür.

Tüm Aydınlılarımız hem fikirdir ki ‘’Bu topraklarda emek veren eller yoksulluğa mahkum olmamalıdır.’’